[Series: Mất Bao Lâu Để Làm Được Việc] Bài 3: Mất Bao Lâu Để Làm Được Việc Tester? Vì Sao Nhiều Người Đánh Giá Thấp Vai Trò Này

Last updated on January 7th, 2026 at 10:29 am

Trong các vai trò công nghệ, Tester (QA) thường được xem là hướng đi “dễ tiếp cận”, đặc biệt với người trái ngành. Điều này khiến không ít người bắt đầu học Tester với kỳ vọng rằng chỉ cần nắm một số khái niệm cơ bản là có thể nhanh chóng đi làm. Thực tế, đây chính là lý do nhiều người đánh giá sai mốc “làm được việc” của Tester.

“Mất bao lâu để làm được việc Tester?” không chỉ là câu hỏi về thời gian học, mà là câu hỏi về mức độ hiểu sản phẩm, quy trình và tư duy chất lượng. Tester không đơn thuần là người “tìm lỗi”, mà là một phần của hệ thống đảm bảo chất lượng sản phẩm phần mềm – nơi kinh nghiệm và bối cảnh đóng vai trò rất lớn.

Bài viết này sẽ làm rõ:

“Làm được việc Tester” nghĩa là gì trong môi trường thực tế
Vì sao Tester thường bị đánh giá là dễ, nhưng lại không dễ làm tốt
Những yếu tố quyết định tốc độ làm được việc
Các kịch bản thời gian phổ biến đối với người mới

Mục lục

“Làm được việc” Tester nghĩa là gì?

Một Tester được coi là làm được việc không phải khi biết nhiều test case, mà khi có thể tham gia hiệu quả vào vòng đời phát triển sản phẩm.

Trong môi trường doanh nghiệp, điều này thường bao gồm:

Hiểu yêu cầu nghiệp vụ và mục tiêu của sản phẩm
Phát hiện lỗi có giá trị (impact thật, không phải lỗi vụn vặt)
Viết test case rõ ràng, có thể reuse
Phối hợp với Developer, BA, Product một cách hiệu quả

Quan trọng hơn, Tester làm được việc khi:

Biết vì sao cần test, không chỉ test theo checklist
Nhận diện được rủi ro chất lượng trước khi sản phẩm ra mắt

Điều này khác hoàn toàn với việc:

Chỉ test theo hướng dẫn sẵn có
Thực hiện test case mẫu trong môi trường học tập
Báo lỗi nhưng không hiểu bối cảnh sản phẩm

Vì sao Tester thường bị đánh giá là “dễ”, nhưng thực tế không hề đơn giản?

1. Công cụ dễ học, nhưng tư duy khó hình thành nhanh

Manual Test:

Ít yêu cầu code
Công cụ quen thuộc (Jira, TestRail, Excel…)

Điều này tạo cảm giác rằng chỉ cần học công cụ là đủ. Tuy nhiên, trong thực tế:

Tester cần tư duy phản biện
Hiểu logic hệ thống
Hiểu hành vi người dùng và nghiệp vụ

Những năng lực này không thể hình thành chỉ trong thời gian ngắn, đặc biệt với người chưa từng làm sản phẩm phần mềm.

2. Sự khác biệt lớn giữa test bài tập và test sản phẩm thật

Trong môi trường học:

Yêu cầu rõ ràng
Lỗi được “cài sẵn”
Phạm vi test giới hạn

Trong môi trường làm việc:

Requirement thay đổi
Tài liệu thiếu hoặc mâu thuẫn
Thời gian test bị giới hạn

Tester làm được việc là người biết ưu tiên rủi ro, không phải test tất cả mọi thứ.

3. Tester là vị trí giao thoa giữa kỹ thuật và nghiệp vụ

Tester phải:

Hiểu sản phẩm đủ sâu để phát hiện vấn đề
Giao tiếp đủ rõ để Developer sửa đúng lỗi
Trao đổi với Product/BA về rủi ro và phạm vi test

Đây là kỹ năng tổng hợp, cần thời gian va chạm thực tế, chứ không chỉ học lý thuyết.

Những yếu tố quyết định thời gian làm được việc Tester

1. Nền tảng tư duy logic và phân tích

Người có nền tảng:

Kỹ thuật
Nghiệp vụ
Hoặc từng làm các công việc yêu cầu phân tích

Thường tiếp cận Tester nhanh hơn và hiểu vai trò này sâu hơn.

2. Mức độ hiểu quy trình phát triển phần mềm

Tester không làm việc độc lập, mà nằm trong:

SDLC
Agile/Scrum
Quy trình release sản phẩm

Việc hiểu Tester đứng ở đâu trong quy trình giúp người mới:

Không test một cách máy móc
Biết test vào đúng thời điểm

3. Khả năng đặt câu hỏi đúng

Một Tester giỏi không chỉ “tìm lỗi”, mà luôn đặt câu hỏi:

Nếu người dùng làm khác thì sao?
Nếu dữ liệu không như mong đợi thì sao?
Nếu hệ thống chịu tải lớn thì sao?

Khả năng này cần thời gian rèn luyện, không thể có ngay.

4. Phạm vi công việc entry-level

Tester mới thường:

Test theo module được giao
Làm việc dưới sự hướng dẫn
Chưa chịu trách nhiệm toàn bộ chất lượng sản phẩm

Hiểu đúng phạm vi này giúp người học:

Không kỳ vọng quá cao ngay từ đầu
Tập trung đạt mốc “làm được việc” thực tế

Các kịch bản thời gian phổ biến để làm được việc Tester

Kịch bản 1: Có nền tảng phù hợp, học tập trung 3–6 tháng

Nắm vững manual test
Hiểu quy trình làm việc
Thực hành test case gần với thực tế

→ Có thể đạt mốc Tester entry-level.

Kịch bản 2: Trái ngành hoàn toàn, cần bổ sung nền tảng

Làm quen với sản phẩm phần mềm
Học tư duy test và nghiệp vụ

→ Thường mất khoảng 6–9 tháng để làm được việc.

Kịch bản 3: Học song song với công việc khác

Thời gian học hạn chế
Tiến độ phụ thuộc vào tính kỷ luật

→ Lộ trình có thể dài hơn, nhưng vẫn khả thi nếu học đúng trọng tâm.

Điểm chung là: Tester có thể bắt đầu sớm, nhưng để làm tốt cần thời gian tích lũy trải nghiệm.

Dấu hiệu cho thấy bạn đã “làm được việc” Tester

Bạn có thể coi mình đạt mốc này khi:

Hiểu rõ chức năng và rủi ro của sản phẩm
Viết test case có cấu trúc, dễ hiểu
Phát hiện lỗi có giá trị thực tế
Giao tiếp hiệu quả với Developer và Product
Biết ưu tiên test trong điều kiện thời gian hạn chế

Kết luận: Tester không khó để bắt đầu, nhưng không đơn giản để làm tốt

“Mất bao lâu để làm được việc Tester?” thường ngắn hơn Data Engineer, nhưng không vì thế mà vai trò này đơn giản. Tester là vị trí đòi hỏi:

Tư duy logic
Hiểu sản phẩm
Kỹ năng giao tiếp
Trải nghiệm thực tế

Khi hiểu đúng mốc năng lực và vai trò của việc học, người mới sẽ có lộ trình Tester thực tế hơn, bền vững hơn và tránh được nhiều kỳ vọng sai lệch.

INDA Academy tự hào là đơn vị tiên phong trong việc đào tạo phân tích dữ liệu và AI chuyên sâu, đặc biệt cho khối ngành Ngân hàng – Tài chính – Bảo hiểm tại Việt Nam. Sau hơn 12 năm “thực chiến” cùng những dòng chảy dữ liệu khổng lồ, chúng tôi đã xây dựng nên một hệ sinh thái đào tạo toàn diện, giúp hàng nghìn học viên chuyển mình từ người mới bắt đầu trở thành những chuyên gia lành nghề, sẵn sàng đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các doanh nghiệp lớn.

Điểm khác biệt lớn nhất tại INDA chính là triết lý đào tạo dựa trên các dự án thực tế (Project-based) và lộ trình cá nhân hóa nhờ ứng dụng AI. Chúng tôi không chỉ dạy bạn cách sử dụng công cụ, mà còn truyền tải tư duy khai phá giá trị từ dữ liệu để đưa ra quyết định kinh doanh chính xác.

Tìm hiểu thêm về các khóa học TẠI ĐÂY:
Lộ trình đào tạo Data Engineer
Lộ trình đào tạo Data Analyst
Lộ trình đào tạo Tester
Khóa học Data Engineer nâng cao – Thực chiến 5 dự án doanh nghiệp
Khóa học Data Analyst nâng cao – Thực chiến 5 dự án doanh nghiệp